Heksen ditjes en datjes

Pepermuntzout – in volksmond ook wel “vlugzout” of “sal volatile” – is een mengsel van prikkelende ammoniumzouten en frisse etherische oliën. Van oudsher wordt het gebruikt om iemand die dreigt flauw te vallen weer “bij zinnen” te brengen, maar het speelt ook een rol in aromatherapie en in bepaalde energetische rituelen.

Oorsprong

• Klassiek recept stamt uit 17e-eeuws Engeland (smelling salts) en bestond uit ammonium­carbonaat (NH₄)₂CO₃.
• In de 19e eeuw voegde men pepermunt- of eucalyptusolie toe om de penetrant scherpe ammoniakgeur aangenamer te maken; sindsdien heet het in Nederland “pepermuntzout”.
• In apotheken bleef het populair tot in de jaren ’60; tegenwoordig is het vooral een niche-product.

Hoe maak je het?

Wat heb je nodig
• 25 g zuiveringszout (keuken-/bak-soda, NaHCO₃)
• 5 g mentholkristallen of 10–12 druppels pepermunt-etherische olie
• Klein schoon glazen potje met schroefdeksel
• Lepeltje of roerstaaf

Zo doe je het

1. Vul het potje met 25 g zuiveringszout.
2. Verkruimel de mentholkristallen fijn (of meet de pepermuntolie af).
3. Strooi de kristallen óf druppel de olie op het zuiveringszout.
4. Roer 30 sec zodat alles goed verdeeld is.
5. Deksel erop, etiket “Pepermuntzout – openen op 10 cm afstand” en klaar.

Gebruik
– Schud vóór elk gebruik even zodat vers aroma vrijkomt.
– Houd het potje ±10 cm van de neus, neem één korte inhalatie.
– Altijd direct weer sluiten; droge, koele plek bewaren.

Veiligheid
Zuiveringszout is mild, maar etherische olie kan huid/ogen irriteren. Draag eventueel wegwerphandschoenen; buiten bereik van kinderen bewaren. Deze eenvoudige variant mist het extra “klap-effect” van ammoniak, maar geeft wel de verfrissende, openende pepermuntprikkel.

Medische toepassingen (hedendaagse visie)

• Snelle prikkel van de trigeminuszenuw → reflexmatige diepe inademing en stijging bloeddruk → kort herstel bij presyncope of lichte vasovagale collaps.
• Tijdelijke opening van verstopte bijholten (nasale decongestie).
• Niet geschikt bij astma, COPD of epilepsie; ammoniak kan bronchospasmen uitlokken.
• Wordt in de moderne acute geneeskunde vrijwel niet meer gebruikt; alternatief is neerleggen met benen omhoog, zuurstof en controle vitale functies.

Veiligheid: maximaal 1–2 korte inhalaties, potje 10–15 cm van neus. Nooit op huid of slijmvlies aanbrengen; buiten bereik van kinderen bewaren (corrosief bij morsen).

Spirituele & energetische toepassingen

• “Opwekkend element” in rituelen voor focus, helderheid en doorbreken van mentale blokkades.
• Reinigt ruimte of aura van stagnante energie (vergelijkbaar met witte salie, maar prikkelender).
• Wordt soms gekoppeld aan het Lucht-element in westers esoterisch werk of aan de Keel-chakra (Vishuddha) in yogische tradities vanwege de verfrissende, adem-activerende werking.

Hoe het maximale effect bereiken

a. Bewaar luchtdicht; vocht en CO₂ doen het zout langzaam uiteenvallen.
b. Activeer vlak vóór gebruik: schud het flesje of tik er licht op zodat vers ammoniak vrijkomt.
c. Houd opening ± 10 cm van de neusvleugels; maak twee korte inhalaties (½–1 sec), sluit direct; langer is onnodig en irriteert.
d. Combineer met bewuste diepe buikademhaling om de prikkel gecontroleerd te gebruiken.
e. Voor energetisch werk: focus vooraf op intentie (helderheid, doorbraak, vernieuwing); visualiseer indringende, ijle lucht die stagnatie wegblazen.

Voorbeeld van een eenvoudig “helderheids-ritueel” (ca. 5 min)

Benodigd: potje pepermuntzout, witte kaars, glas lauwwarm water met citroenschijf.

Stap-voor-stap:

1. Zet kaars vóór je op tafel, steek aan. Adem rustig drie keer in en uit.
2. Formuleer hardop je intentie: “Ik wek mijn zintuigen op en spreek helderheid in mijn gedachten en woorden.”
3. Neem potje, schud licht. Houd 10 cm voor neus, inhaleer kort, sluit direct. Voel tinteling.
4. Sluit ogen, visualiseer frisse mentholbries die via neus omhoog stijgt en donkere wolkjes uit je hoofd verdrijft.
5. Drink een slok citroenwater – symbolische verankering (element Water) en neutralisatie van de ammoniak-smaak in keel.
6. Blaas langzaam uit naar de vlam: stel je voor dat oude mist verdampt in het licht.
7. Bedank, doof kaars met kaarsendover of vingers (niet uitblazen als je de intentie in de ruimte wilt houden).

Praktische tip: gebruik maximaal één tot twee keer per sessie; herhaalde blootstelling maakt de neus ongevoelig en kan irritatie geven.

Dit zout is al iets ingewikkelder om te maken, maar heb weer iets bijgeleerd. Ik wist echt niet dat dit vlugzout is. Je weet wel dat flesje dat ze in films onder de neus van een flauwgevallen dame duwen. Die komt dan ineens terug bij kennis alsof er magie mee gemoeid is.

Ok morgen de laatste zoutsoort. Er zullen er waarschijnlijk veel meer zijn maar denk dat ik de belangrijkste zowat gehad heb dan.

Tot dan.